“HỌC THUYẾT CÁC BÊN LIÊN QUAN” VÀ NỘI LUẬT HÓA TRONG PHÁP LUẬT DOANH NGHIỆP VIỆT NAM

Trong bối cảnh doanh nghiệp hiện đại đang đối mặt với những đòi hỏi ngày càng cao về trách nhiệm xã hội, minh bạch và phát triển bền vững, theo quan điểm của học giả Edward Freeman (1984) học thuyết các bên liên quan (Stakeholder Theory) đã nổi lên như một nền tảng lý luận thay thế cho quan điểm truyền thống đề cao giá trị cổ đông (Shareholder Theory). Học thuyết này nhấn mạnh rằng mục tiêu của doanh nghiệp không chỉ là tối đa hóa lợi ích cho cổ đông, mà còn phải tạo ra giá trị lâu dài cho tất cả các chủ thể có liên quan như người lao động, khách hàng, nhà cung cấp và cộng đồng. Thực tiễn quốc tế cho thấy việc nội luật hóa nguyên tắc các bên liên quan trong mô hình quản trị công ty đang diễn ra mạnh mẽ tại nhiều quốc gia châu Âu, Nhật Bản và gần đây là Anh thông qua mô hình “giá trị cổ đông khai sáng” (Enlightened Shareholder Value – ESV). Trong khi đó, pháp luật doanh nghiệp Việt Nam vẫn thiên về bảo vệ cổ đông, chưa thiết lập cơ chế pháp lý đủ mạnh để bảo vệ các chủ thể phi cổ đông, nhất là trong thực tiễn quản trị công ty. Trước xu thế toàn cầu hóa và yêu cầu nâng cao trách nhiệm xã hội doanh nghiệp, nhu cầu nội luật hóa học thuyết các bên liên quan vào pháp luật doanh nghiệp Việt Nam trở nên cấp thiết, nhằm hài hòa giữa mục tiêu kinh tế và trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp.