AN NINH MẠNG VÀ BẢO VỆ QUYỀN, LỢI ÍCH HỢP PHÁP CỦA NGƯỜI SỬ DỤNG INTERNET

Theo Luật An ninh mạng năm 2025, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, an ninh mạng được tiếp cận không chỉ dưới góc độ bảo vệ hệ thống thông tin mà còn gắn với việc bảo đảm an toàn dữ liệu, duy trì trật tự trên không gian mạng và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân. Pháp luật xác lập những nguyên tắc, biện pháp và trách nhiệm của các chủ thể trong hoạt động bảo vệ an ninh mạng, đồng thời quy định các hành vi bị nghiêm cấm nhằm phòng ngừa, phát hiện và xử lý những nguy cơ, hành vi xâm phạm an ninh mạng.

Về quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng Internet, pháp luật bảo vệ các quyền nhân thân, quyền về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, dữ liệu cá nhân và những quyền, lợi ích hợp pháp khác trong môi trường số. Đặc biệt, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân năm 2025 tiếp tục quy định các nguyên tắc xử lý dữ liệu, quyền của chủ thể dữ liệu và trách nhiệm của tổ chức, cá nhân có liên quan. Việc thực hiện các biện pháp bảo đảm an ninh mạng phải tuân thủ thẩm quyền, điều kiện và trình tự pháp luật quy định, không đồng nghĩa với việc các chủ thể được tùy ý thu thập, sử dụng hoặc công khai thông tin cá nhân của người sử dụng.

Đối với trách nhiệm của tổ chức, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trên không gian mạng, pháp luật đặt ra những nghĩa vụ tương ứng trong việc bảo vệ hệ thống thông tin, bảo mật tài khoản người dùng, phòng ngừa và xử lý nguy cơ mất an ninh mạng. Tùy theo tính chất và loại hình dịch vụ, doanh nghiệp phải triển khai các biện pháp quản lý, kỹ thuật phù hợp, xử lý thông tin vi phạm và phối hợp với cơ quan có thẩm quyền theo quy định. Đồng thời, việc thu thập, lưu trữ và xử lý dữ liệu người sử dụng phải bảo đảm tuân thủ pháp luật về an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Trong thực tiễn, việc bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người sử dụng Internet cần kết hợp giữa biện pháp pháp lý và kỹ thuật. Khi phát hiện hành vi chiếm đoạt tài khoản, giả mạo danh tính, lừa đảo trực tuyến hoặc tiết lộ dữ liệu trái phép, người bị ảnh hưởng cần chủ động bảo vệ tài khoản, lưu giữ chứng cứ điện tử và thông báo cho đơn vị cung cấp dịch vụ hoặc cơ quan có thẩm quyền. Tùy theo tính chất, mức độ và hậu quả của hành vi, chủ thể vi phạm có thể phải chịu trách nhiệm dân sự, bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự khi đáp ứng các điều kiện luật định.

Như vậy, bảo đảm an ninh mạng không chỉ là nhiệm vụ phòng ngừa, xử lý các nguy cơ kỹ thuật mà còn là yêu cầu bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng Internet. Việc nâng cao trách nhiệm của các tổ chức cung cấp dịch vụ, tăng cường ý thức tự bảo vệ của người dùng và thực hiện hiệu quả các cơ chế pháp lý sẽ góp phần xây dựng môi trường mạng an toàn, minh bạch và phát triển bền vững.