Khoa Luật học || Trường Đại học Bình Dương

https://luat.bdu.edu.vn


HỢP ĐỒNG ĐẶT CỌC TRONG GIAO DỊCH DÂN SỰ: ĐIỀU KIỆN CÓ HIỆU LỰC VÀ HẬU QUẢ CỦA VIỆC VI PHẠM

Đặt cọc là biện pháp bảo đảm thực hiện nghĩa vụ phổ biến trong các giao dịch mua bán, chuyển nhượng, thuê tài sản. Theo Điều 328 Bộ luật Dân sự năm 2015, đặt cọc là việc một bên giao cho bên kia tiền, kim khí quý, đá quý hoặc vật có giá trị khác trong một thời hạn nhằm bảo đảm việc giao kết hoặc thực hiện hợp đồng.

Theo Điều 117 và Điều 119 Bộ luật Dân sự năm 2015, hợp đồng đặt cọc có hiệu lực khi chủ thể có năng lực pháp luật dân sự, năng lực hành vi dân sự phù hợp; các bên hoàn toàn tự nguyện; mục đích, nội dung không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội và đáp ứng yêu cầu về hình thức nếu luật có quy định. Pháp luật dân sự không bắt buộc mọi hợp đồng đặt cọc phải được công chứng, chứng thực.

Theo khoản 2 Điều 328 Bộ luật Dân sự năm 2015, khi hợp đồng được giao kết, thực hiện, tài sản đặt cọc được hoàn trả hoặc khấu trừ vào nghĩa vụ thanh toán. Nếu bên đặt cọc từ chối giao kết hoặc thực hiện hợp đồng thì mất tài sản đặt cọc; nếu bên nhận đặt cọc từ chối thì phải hoàn trả tài sản đặt cọc và trả thêm khoản tiền tương đương giá trị tài sản đó, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp không thực hiện hợp đồng đều dẫn đến phạt cọc. Việc xử lý cần căn cứ vào thỏa thuận, nguyên nhân vi phạm và hiệu lực của giao dịch. Nếu hợp đồng đặt cọc vô hiệu, các bên phải hoàn trả cho nhau những gì đã nhận; bên có lỗi gây thiệt hại phải bồi thường theo Điều 131 Bộ luật Dân sự năm 2015.

Đặc biệt, Điều 37 Nghị định số 21/2021/NĐ-CP quy định khoản tiền không được xác định rõ là tiền đặt cọc hay tiền trả trước thì được coi là tiền trả trước. Do đó, không thể mặc nhiên áp dụng chế tài phạt cọc đối với mọi khoản tiền đã giao.

Để phòng ngừa tranh chấp, người dân cần kiểm tra tình trạng pháp lý của tài sản, thẩm quyền của người nhận cọc; lập thỏa thuận bằng văn bản, xác định rõ mục đích, giá trị, thời hạn đặt cọc, điều kiện hoàn trả và trách nhiệm khi vi phạm; đồng thời lưu giữ chứng từ giao nhận. Việc chủ động tìm hiểu pháp luật và thỏa thuận rõ ràng là cơ sở bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các bên trong giao dịch dân sự.

Tác giả: admin_law

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây